JA! 24; download en afzonderlijke artikelen

Lid worden?

Leesverder

Poll

Het is tijd voor de JGZ om bloeddruk te meten bij kinderen

App's

GGD op reis

TNO groei app; ook voor android

Diagnose coeliakie kan soms zonder biopt

Bron: Cicero: LUMC; 7 november, 2011

Een bleek, moe, mager kind met altijd buikpijn en diarree. Dat is het stereotype beeld bij coeliakie – al hoeven de symptomen lang niet altijd zo uitgesproken te zijn. Een op de honderd mensen lijdt eraan. Zij kunnen niet tegen gluten, een groep eiwitten die voorkomen in sommige granen, zoals tarwe en gerst. En dus in brood, koekjes, pasta en talloze andere producten.

Tot nog toe kwamen bij het stellen van de diagnose bij kinderen altijd dunnedarmbiopsieën kijken: een darmonderzoek (scopie) onder narcose waarbij meerdere stukjes darmweefsel worden uitgehapt. Die worden vervolgens onder de microscoop onderzocht, om te zien of het darmslijmvlies is aangetast. “Maar deze biopten blijken niet in alle gevallen nodig”, vertelt dr. Luisa Mearin (Kindergeneeskunde). Zij is lid van de werkgroep van de Europese vereniging voor pediatrische maag-darm-leverziekten en voeding (ESPGHAN) die nieuwe, evidence-based richtlijnen ontwikkelde voor de diagnostiek van coeliakie bij kinderen. Na vier jaar werk werden de nieuwe richtlijnen eind september toegelicht op een congres in het LUMC.

Bij welke kinderen hoeven nu geen dunnedarmbiopten meer te worden genomen? “Bij de groep kinderen met symptomen die aan coeliakie doen denken, bij wie én de coeliakiespecifieke antilichamen in het bloed bij twee verschillende metingen minstens tienmaal verhoogd waren, én de genetische kenmerken ook wijzen op een aanleg voor coeliakie”, antwoordt Mearin. “Het gaat om zo’n 20 procent van de kinderen met coeliakie.” Dat scheelt dus behoorlijk wat darmbiopten. “Op zich is het nemen van darmbiopten gedurende een scopie veilig en hebben kinderen er ook weinig last van, maar het is toch een ingreep waar 60 procent van de ouders en kinderen tegenop ziet”, weet Mearin.

De nieuwe richtlijn is mogelijk gemaakt doordat er betere testen beschikbaar zijn gekomen voor het bepalen van specifieke coeliakie-antilichamen. “Vroeger moesten we zelfs drie keer darmbiopten bij kinderen nemen. Sinds 1990 beschikken we over tests op antilichamen, toen was één keer biopteren genoeg. Nu kunnen we die antilichamen ook nog veel specifieker testen, en de klinische kennis over de ziekte is gegroeid.”
De wijziging maakt de diagnostische procedure wel ingewikkelder. “Je kunt als arts niet op de automatische piloot werken, je moet, in overleg met de ouders, de beste diagnostische procedure voor het individuele kind kiezen. Daarbij is een belangrijke rol weggelegd voor de maag-darm-lever